Rosa canina
| Rosal Silvestre | |
|---|---|
| Clasificación científica | |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Rosidae |
| Superorden: | Rosanae |
| Orden: | Rosales |
| Familia: | Rosaceae Adans., 1763 |
| Subfamilia: | Rosoideae (Juss.)Arn., 1832 |
| Tribu: | Roseae Lam.&DC., 1806 |
| Subtribu: | Rosinae J.Presl, 1846 |
| Género: | Rosa L., 1753. |
| Subgénero: | Eurosa |
| Sección: | Caninae DC. |
| Grupo específico: | Caninae |
| Nombre binomial | |
| Rosa canina L., Sp.Pl.1:491. 1753 |
|
| Sub-taxones | |
|
|
|
| Sinonimia | |
|
|
Rosa canina, el rosal silvestre, es un arbusto espinoso y perenne de la familia de las rosáceas, nativo de Europa, el noroeste de África y Asia occidental. También ha sido introducido en Norteamérica y otras partes del mundo. Actualmente su distribución es bastante amplia.
Índice |
Descripción [editar]
Este arbusto mide hasta 2 m de altura, con tallos colgantes de color verde, cubiertos de espinas pequeñas, fuertes y curvas. Las hojas están compuestas de 5 a 7 foliolos dentados ovales.
Las flores, solitarias o agrupadas en corimbos, son de color rosa pálido o blancas, de 4 a 6 cm de diámetro, con cinco pétalos, y maduran en una fruta ovoide de color rojo intenso, de tipo cinorrodón, de un tamaño entre 1,5 y 2 cm, llamada tapaculo (a veces también escaramujo).
El fruto destaca por su alto contenido de vitamina C (aunque también contiene carotenoides y Vitamina P) y por ser usado para hacer mermelada y té.
El rosal silvestre florece de mayo a julio y produce frutos al final del verano o a principios del otoño.
Distribución y hábitat [editar]
Es una planta nativa de Europa, Canarias, Madeira, el noroeste de África (Argelia, Marruecos y Túnez), el oeste de Asia (Afganistán, Irán, Irak, Líbano, Palestina, Siria, Armenia, Azerbaiyán, Georgia, el sur de Rusia y Tayikistán) y el subcontinente indio. Sin embargo, está naturalizada y asilvestrada prácticamente en todo el mundo, incluyendo América, Australia (sobre todo en Tasmania) y Nueva Zelanda.
En España, exceptuando la línea costera de Canarias y algunas zonas puntuales de la costa andaluza y murciana con clima tropical, se encuentra en cualquier parte, desde el nivel del mar hasta los 1.500 m de altitud.
Se considera una especie de clima atlántico y mediterráneo (zonas templadas).
No tiene preferencia por suelos específicos; incluso prefiere zonas montañosas o semi-montañosas, como el sotobosque arbustivo de especies caducifolias y quejigares, pero también puede aparecer en otros bosques, setos, lados de caminos, etc., y hasta en áreas costeras, pues tolera bien la salinidad. Agradece los suelos bien drenados y húmedos, algo fértiles y con un pH neutro (6,1-7,8).
Sus necesidades de agua se sitúan en los 675-900 mm por año. Puede soportar temperaturas muy bajas, hasta de -23 °C (zona de rusticidad: 7 a 10).
Taxonomía [editar]
- Subespecies de Rosa canina[2]
- Rosa canina forma:
- Rosa canina f. andegavensis (Bastard) Rapin
- Rosa canina f. brachypoda (Déségl. & Ripart) Vukic.
- Rosa canina f. calophylla H.Christ ex J.B.Keller
- Rosa canina f. capitata Braeucker
- Rosa canina f. dumalis (Bechst.) H.Christ
- Rosa canina f. euoxyphylla Borbás
- Rosa canina f. firmula Godet
- Rosa canina f. fissidens Borbás
- Rosa canina f. glaberrima H.Christ
- Rosa canina f. glaucescens Lej.
- Rosa canina f. grandiflora Braeucker
- Rosa canina f. hispidissima H.Christ
- Rosa canina f. kirghisorum Tkatsch.
- Rosa canina f. lasiostylis Borbás
- Rosa canina f. laxiphylla Borbás
- Rosa canina f. lentiscifolia H.Christ
- Rosa canina f. lucorum (Heinr.Braun) Vukic.
- Rosa canina f. mucronulata (Déségl.) Heinr.Braun
- Rosa canina f. pulchella Vuk.
- Rosa canina f. purpurea Braeucker
- Rosa canina f. semibiserrata Borbás
- Rosa canina f. sphaerophylla Vuk.
- Rosa canina f. squarrosa (A.Rau) Borbás
- Rosa canina f. suffulta H.Christ
- Rosa canina f. syntrichostyla (Ripart ex Déségl.) R.Keller
- Rosa canina nothosubsp. andegavensis (Bastard) Nyman
- Rosa canina nothosubsp. corymbifera (Borkh.) C.Vicioso
- Rosa canina nothosubsp. dumalis (Bechst.) Nyman
- Rosa canina nothovar. concinnoides (Wolley-Dod) P.V.Heath
- Rosa canina nothovar. permiscibilis (Schmidely) P.V.Heath
- Rosa canina nothovar. rufescens (Wolley-Dod) P.V.Heath
- Rosa canina nothovar. surreyana (Wolley-Dod) P.V.Heath
- Rosa canina staxon andegavensis (Bastard) Crép.
- Rosa canina staxon burboniana Redouté & Thory
- Rosa canina staxon collina (Jacq.) Fr.
- Rosa canina staxon collina (Jacq.) J.Lloyd
- Rosa canina staxon cymosa Wahlenb.
- Rosa canina staxon dumalis Crép.
- Rosa canina staxon dumetorum (Thuill.) Crép.
- Rosa canina staxon emarginata hort. ex Andrews
- Rosa canina staxon fusiformis Crép.
- Rosa canina staxon genuina Crép.
- Rosa canina staxon glauciformis Almq.
- Rosa canina staxon globularis Crép.
- Rosa canina staxon oreogeton Heinr.Braun & Halácsy
- Rosa canina staxon rubiginosa Griess.
- Rosa canina staxon rubra hort. ex Andrews
- Rosa canina staxon sarmentosa Godet
- Rosa canina staxon semiduplex hort. ex Andrews
- Rosa canina staxon separabilis (Déségl.) Heinr.Braun
- Rosa canina staxon sepium W.D.J.Koch
- Rosa canina staxon sphaerica (Gren.) Crép.
- Rosa canina staxon subobtusa J.B.Keller
- Rosa canina staxon urbica (Léman) Crép.
- Rosa canina staxon variegata hort. ex Andrews
- Rosa canina staxon villosula (Gand.) J.B.Keller
- Rosa canina staxon virens Wahlenb.
Etimología [editar]
El nombre científico le fue dado por la forma de los aguijones, similar a los colmillos de los perros. El fruto, el tapaculo, es botánicamente conocido como un cinorrodón. Cinorrodón es una transcripción de una palabra compuesta de origen griego (kion + rhodon), que significa «rosal perruno».
Nombres comunes [editar]
Además de rosal silvestre esta planta se conoce como rosal montés, rosal campesino, rosal bravo, rosal perruno, rosal de culebra, rosal del diablo, rosal de escaramojos, escaramojo, escarambrojo, caramujo, calambrujo, escambrujera, escambrujo, escaramujo, escarbaculo, tapaculo (generalmente, la fruta), zarraculos, carmín, monjolinos, gabarda, galabardera, garrabera, gavanzo, rosal garbancero, zarza garbancera, agavanzo, zarzarrosa, zarzaperruna, espino vero, picacostillas, picaespalda y alcaracache.[3]
Véase también [editar]
Referencias [editar]
- ↑ «International Organization For Plant Information - Provisional GPC».
- ↑ «International Organization For Plant Information - Provisional GPC».
- ↑ Plantas medicinales. El Dioscórides renovado (Dr. P. Font Quer. Editorial Labor, 15ª edición, 1995)
Enlaces externos [editar]
Wikimedia Commons alberga contenido multimedia sobre Rosa canina. Commons
Wikiespecies tiene un artículo sobre Rosa canina. Wikispecies- Las rosas en botanical-online.com
- El mundo de las rosas (en alemán)