Lucio Arruncio (cónsul 22 a. C.)

De Wikipedia, la enciclopedia libre
Saltar a: navegación, búsqueda

Lucio Arruncio (ca. 60 a. C. - 10) fue un político del Imperio romano que llegó a ser cónsul en 22 a. C., junto con Marco Claudio Marcelo Aesernino.[1] Las actas de los juegos seculares lo mencionan como Quindecimviri sacris faciundis en 17 a. C.,[2] presidido por el propio Augusto.[3]

Posiblemente es el mismo Arruncio que en 43 a. C. que salvó a Sexto Pompeyo;[4] aunque, posteriomente, con el Pacto de Misenum se unió a las tropas de Augusto,[5] dirigió el ala izquierda de la flota de Augusto durante la batalla de Accio[6] y propició la reconciliación entre Cayo Sosio y Augusto.[7]

Es cuestionable que sea el mismo Lucio Arruncio orador que participó en el proceso contra de Gayo Albucio Silo.[8]

Plinio el Viejo se refiere a un Lucio Arruncio como fuente de sus trabajos[9] y es posible que se trate del cónsul de 22 a. C.; mientras que Lucio Arruncio, cónsul en el año 6, debió haber sido su hijo.

Referencias[editar]

  1. Fasti Capitolini, CIL, I, 28; Fasti min. VII. X; CIL, I, 64; CIL, I, 85; Tácito, Anales XI 6. 7: ad summa provectos incorrupta vita et faciunda.
  2. Ephemeris epigraphica VIII, S. 228, 45. 233, 151. 240, 5.; CIL, X, 5055
  3. CIL VI 877 = CIL VI 32323 = CIL VI 32324 = AE 1892, 1 = AE 1988, 20 = AE 1988, 21 = AE 2002, 192 = AE 2003, 146 (Roma, Italia): [Quod P(ublius) Lentulus Cn(aeus) Lentulus] co(n)s(ules) v(erba) f(ecerunt) de lucari ludorum sa[ec]ularium de quibus proxime decretum esset / [uti sequenti anno] fierent q(uod) d(e) e(a) r(e) f(ieri) p(lacuerit) d(e) e(a) r(e) i(ta) c(ensuerunt) uti quoniam (!) ant[i]queis libreis non invenitur qua summa soliti / [sint locare ludos] saeculares XVvir(i) sacr(is) faciund(is) in summa constitu[a]tur quae sacerdotum conlegis et quae nuper / [--- pro ludis] quos pro salute Caesaris fecerunt lucaris nomine cons[ti]tuta est uti co(n)s(ules) praetoribus quei aerario / [praesu]nt inperent uti eam pecuniam dandam adtribuendam [cu]rent / [sequenti] anno C(aio) Silano C(aio) Furnio co(n)s(ulibus) a(nte) d(iem) XIII K(alendas) Mart(ias) sena[t]us consultum factum est ut quae opus / [--- sac]rificium saeculare locarentur in ea verba quae infra scripta sunt] / [eodemque die in curia I]ulia scribundo adfuer(unt) M(arcus) Iunius M(arci) f(ilius) Sab(atina) Silanus Cn(aeus) Corn[elius L(uci) f(ilius) ---] Lentulus / [---]rinus C(aius) Asinius Cn(aei) f(ilius) [A]rn(ensi) Pollio L(ucius) Vinic[ius M(arci) f(ilius) Pob(lilia)] / [---ludo]s saeculares [ // op]ort[e]re q(uod) d(e) e(a) / [r(e) f(ieri) p(lacuerit) d(e) e(a) r(e) i(ta) c(ensuerunt) --- pecu]nia quae per ludos / [--- uti co(n)s(ules) iis]dem rebus pr(aetores) qui aerario praesunt / [--- inperent uti eam] pecuniam dandam adtribuend(am) curent / [--- Imp(erator) Caesar Aug]ustus mag(ister)' XVvir s(acris) f(aciundis) cum collegi(i)s L(ucio) Censorino / [--- C(aio) Norbano Fl]acco M(arco) Cocceio Nerva C(aio) Sentio Saturnino / [M(arco) Fufio Strigone L(ucio) Arruntio C(aio) Asinio Gallo M(arco) Claudio Marcello] / [---] Q(uinto) Tuberone D(ecimo) Laelio Balbo C(aio) Rebilo / [M(arco) Messalla Messallino] / [---]am Apollinem Latonam Dianam Matremq(ue) / [---]m Herculemque Victores Diovem Stato[rem] / [--- ce]terosque deos deasque i< m = N >mortalis omn[es] / [--- quae in] collegio egimus quaeque porro aximus [---/ --- no]bis populo plebeique Romanae mili[tiae domique/ --- bene verr]uncent bonaque ea dem[um sient p(opulo) R(omano) Quiritibus/ ---] a(nte) die[m ---/ --- anno ce]ntesimo e[t decimo anno/ --- ludorum saecula]rium [ // XVvir s(acris)] f(aciundis) vos[---/ ---]ire si rit[---/ ---bi]ni chori qu[---/ --- nocte quo]i dies inlucis[cet K(alendis) Iun(iis) ---/ --- ad a(nte) d(iem) III N]on(as) Iun(ias) vos [---/ ---] iubeatis [---/ ---] Iun(ias?) bene atque diligen[ter ---/ --- omnes libe]ros petere iubeatis ieisqu[e ---/ ---]n in Capitolium ante aed[em Iovis Optimi Maximi ---/ --- ante aedem D]ianae bene frequentesque a[---/ ---]s deisque milicheis frugum [primitias conferre ---/ --- dili]genterque memineritis litibu[s ---/ ---] audientiam [---/ --- ut conveniant ad e]a sacrificia denuntiatum [erit ---/ --- K(alendis) Iun(iis) et a(nte) d(iem) IIII] Non(as) Iun(ias) et a(nte) d(iem) III Non(as) Iun(ias) noc[tu ---/ ---] maiores ann(os) XXV natae qui[bus ---/ --- conveni]re in Capitolium ubi et res divina fi[---/ ---] adsint [---/ ---] pueros virginesque patrimos matrim[osque ---/ ad carmen can]endum chorosque habendos frequentes u[t adsint ---/ --- ite]mque ad ea sacrificia atque ad eos ludos paran[dos ---/ diligen]ter meminerint / [eode]m die edictum propositum est in haec verba [XVviri s(acris) f(aciundis) dic(unt)] / [s]acrificium saeculare ludosque qui centesimo et d[ecimo anno ---] / quae more exemploque maiorum in contione p[alam ---]/mus uti si qui a contione afuissent aut non sat[is ---] / cognoscerent quid quemque eorum quoque d[ie ---] / isdem co(n)s(ulibus) isdem mag(istris) XVvir(orum) s(acris) f(aciundis) ad collegium r[elatum est ---] / purgamenta dari et fruges accipi colle(g)io [--- in Capitolio ante aedem Iovis Optimi] / Maximi et ante aedem Iovis Tonantis et [--- in Palatio ante aedem] / Apollinis et in porticu eius fruges autem i[--- ante aedem Dianae et] / in porticu eius / censuerunt autem ut singuleis tr[---] / fruges acciperent bini itemqu[e ---] / omnes convenirent deinde ter[ni ---] / isdem co(n)s(ulibus) a(nte) d(iem) VIII K(alendas) Apr(iles) pro aede[---] / de hac re videbatur faciund[um ---] / loedi feriae sellisternia pe[--- qui a] / collegio edicti sunt ie[i --- a nocte] / quoi dies inluciscet K(alendis) I[un(iis) --- ad a(nte) d(iem) III] / Nonas Iun(ias) quod que[mque ---] / item de hac re visum est uti [---] / M(arcus) Agrippa L(ucius) Censorinus [---] / M(arcus) Lollius L'(ucius) Arruntiu[s ---] / edictum propositum est [in haec verba XVviri s(acris) f(aciundis) dic(unt)] / quo minore molestia [---] / a(nte) d(iem) V K(alendas) Iun(ias) suffim[enta --- a(nte) d(iem)] / IIII aut a(nte) d(iem) III aut p[ridie K(alendas) Iun(ias) ---] / a(nte) d(iem) X K(alendas) Iun(ias) in saeptis [Iulis --- scribendo adfuerunt Q(uintus)] / Aemilius Lep[id]us L(ucius) Cestius L(ucius) Petronius Rufus [--- et senatus consultum factum est] / quod C(aius) Silanus [co](n)s(ul) v(erba) f(ecit) ludos saecularis post complur[--- Imp(eratore) Caesare] / August(o) et M(arco) A[grip]pa tribunic(ia) potestate futuros quos [--- quod ludi saeculares sunt instituit] / propter re[ligione]m atqu(e) etiam quod tali spectaculo [nemo iterum intererit --- lu]/dorum eo[ru]m [dieb]us qui nondum sunt maritati sin[e fraude sua --- q(uid) d(e) e(a) r(e) f(ieri) p(lacuerit) d(e) e(a) r(e) i(ta) c(ensuerunt) uti quoniam ludi ei] / religio[nis] causa sun[t in]stituti neque ultra quam semel ulli mor[talium eos spectare licet --- ludos] / quos [m]ag(istri) XVvir(orum) s(acris) f(aciundis) [ed]ent s(ine) f(raude) s(ua) spectare liceat ieis qui lege de marita[ndis ordinibus tenentur] / eodemque die ibidem sc(ribundo) [id]em adfuer(unt) et senatus consultum factum es[t] / quod C(aius) Silanus co(n)s(ul) v(erba) f(ecit) pe[rti]nere ad conservandam memoriam tantae r[eligionis --- commentarium ludorum] / saecularium in colum[n]am aheneam et marmoream inscribi st[---] / eo loco ubi ludi futuri [s]int q(uid) d(e) e(a) r(e) f(ieri) p(lacuerit) d(e) e(a) r(e) i(ta) c(ensuerunt) uti co(n)s(ul) a(lter) a(mbo)ve ad f[uturam memoriam tantae religionis columnam] / aheneam et alteram marmoream in quibus commentari[um ludorum inscriptum sit eo loco ubi ludi futuri sint] / locent praetoribusque q(ui) [a(erario)] p(raesunt) inperent uti redemptoribus ea[m pecuniam dandam adtribuendam curent] / a(nte) d(iem) VIIII K(alendas) Iun(ias) edic[t]um propositum est XVvir(i) [s(acris) f(aciundis) dic(unt)] / commone faciundos homin[e]s existumavimus ut omnes libe[ri ---] / peterent ne amplius quam [se]mel coniugesque [---] / a(nte) d(iem) VII aut VI aut V K(alendas) Iun(ias) a[---] / suffitique ad ludos venire[nt ---] / generatim conferrent tri[bunalibus ---] / Capitolium ad aedem Iovis [Optimi Maximi ---] / mulieres quoque quae sellist[ernia ---] / sternere oportere ab ea pr[---] / quae feminae et qui pueri sibi [---]/rent eos separatim a cetera [--- ad aedem] / Opis in Capitolio positum erit [---] / suffimenta ut erat constitutu[m ---] / a(nte) d(iem) IV K(alendas) (!) quibus edictum erat loce[---] / matronas quibus denuntiatum e[rat 3] / in Capitolium convenire[3] / b(onum) f(actum) matres familiae quibus con[3 in] / Capitolio ab h(ora) I sint ut so[llemni(?) 3] / a(nte) d(iem) III K(alendas) Iun(ias) eodem modo fruges [accipere 3] / ludos Latinos saeculares comm[ittemus 3 a(nte) d(iem) 3] / K(alendas) Iun(ias) noctis h(ora) II / item ludos Latinos committem[us 3] / item cum ad caerimonias sacr[orum 3] / certiores esse volumus omnes m[3] / aenatores in funere canere [3] / pridie K(alendas) Iun(ias) ut superiore biduo f[ruges accipere 3] / nocte insequenti in Campo ad Tib[erim deis Moeris Imp(erator) Caesar Augustus i<m=N>molavit agnas feminas IX] / prodigivas Achivo ritu eodemq[ue modo capras feminas IX prodigivas precatus est hoc modo] / Moerae uti vobis in illeis libre[is scriptum est quarumque rerum ergo quodque melius siet p(opulo) R(omano) Quiritibus vobis IX] / agnis feminis et IX capris femi[nis propriis sacrum fiat vos quaeso precorque uti vos imperium maiestatemque p(opuli) R(omani)] / Quiritium duelli domique au[xitis utique semper Latinus obtemperassit 3 sempiter]/nam victoriam valetudine[m p(opulo) R(omano) Quiritibus duitis faveatisque p(opulo) R(omano) Quiritibus legionibusque p(opuli) R(omani)] / Quiritium remque p(ublicam) populi R(omani) [Quiritium salvam servetis maioremque faxitis uti sitis] volentes pr[opitiae p(opulo) R(omano)] / Quiritibus XVvir(or)um collegi[o mihi domo familiae et uti huius] sacrifici acceptrices sitis VIIII agnarum / feminarum et VIIII capraru[m feminarum propri]arum i<m=N>olandarum harum rerum ergo macte hac agna femina / i<m=N>molanda estote fitote v[olente]s propitiae p(opulo) R(omano) Quiritibus XVvir(or)um collegio mihi domo familiae / ludique noctu sacrificio [co]nfecto sunt commissi in scaena quoi theatrum adiectum non fuit nullis positis / sedilibus centumque et X [ma]tronae quibus denuntiatum erat XVvirorum verbis sellisternia habuerunt / Iunoni et Dianae duab[us] sellis positis / K(alendis) Iun(iis) in Capitolio bovem m[a]rem Iovi Optimo Maximo proprium inmolavit Imp(erator) Caesar Augustus ibidem / alterum M(arcus) Agrippa p[re]cati autem sunt ita / Iuppiter Optime Maxime ut[i t]ibi in illeis libreis scriptum est quarumque rerum [ergo] quodque melius siet populo R(omano) / Quiritibus tibi hoc bov[e] mare pulchro sacrum fiat te quaeso precorque ceter[a u]ti supra / ad atallam fuerunt C[ae]sar Agrippa Scaevola Sentius Lollius Asiniu[s G]allus Rebilus / deinde ludi Latini in th[ea]tro ligneo quod erat constitutum in Campo s[ecu]ndum Tiberim sunt commissi / eodemque modo sellist[er]nia matres familiae habuerunt neque sunt l[udi in]termissi iei qui noctu coepti erant / fieri et edictum proposi[t]um XVvir(i) s(acris) f(aciundis) dic(unt) / cum bono more et proind[e c]elebrato frequentibus exemplis quandocumq[ue i]usta laetitiae publicae causa fuit / minui luctus matrona[r]um placuerit idque tam sollemnium sacroru[m l]udorumque tempore referri / diligenterque opserva[ri] pertinere videatur et ad honorem deorum et ad [m]emoriam cultus eorum statuimus / offici(i) nostri esse per ed[i]ctum denuntiare feminis uti luctum minuant / noctu autem ad Tiberim s[a]crificium fecit deis lithyis libeis VIIII popan[i]s VIIII pthoibus VIIII Imp(erator) Caesar / Augustus precatus est [h]oc modo / Ilithyia uti tibei in ille[is] libreis scriptum est quarumque rerum e[rgo quodque melius si]et p(opulo) R(omano) Quiritibus / tibi VIIII popanis et VI[III] libeis et VIIII pthoibus sacrum fiat te qua[eso precorque cetera uti supra] / (!) IV Nonas Iun(ias) in Capitoli[o i]<m=N>molavit Iunoni Reginae bovem femin[am propriam Achivo ritu 3] / M(arcus) Agrippa et precatus est hoc modo / Iuno Regina uti tibi in illis [l]ibris scriptum est quarumque rerum [ergo quodque melius siet p(opulo) R(omano) Quiritibus] / tibi bove femina pulchra s[a]crum fiat te quaeso precorqu[e cetera uti supra] / deinde CX matribus famil[ia]s nuptis quibus denun[tiatum erat 3 M(arcus) Agrippa] / praeit in haec verba / Iuno Regina ast quid est qu[o]d meli[us siet p(opulo) R(omano) Quiritibus 3 matres familias CX p(opuli) R(omani) Quiritium] / nuptae genibus nixae te u[3 precamur oramus obsecramusque uti tu imperium] / maiestatemque p(opuli) R(omani) Quiriti[um duelli domique auxis utique semper Latinus obtemperassit 3] / sempiternam victoriam [valetudinem p(opulo) R(omano) Quiritibus duis faveasque p(opulo) R(omano) Quiritibus legionibusque p(opuli) R(omani)] / Quiritium remque publi[cam p(opuli) R(omani) Quiritium salvam serves maioremque faxis uti sies volens propitia p(opulo) R(omano)] / Quiritibus XVvir(is) s(acris) f(aciundis) no[bis domibus familiis 3 matres familias CX p(opuli) R(omani)] / Quiritium nuptae geni[bus nixae precamur oramus obsecramus] / ad atallam fuerunt M(arcus) A[grippa 3] / ludi ut pridie facti sunt [3] / noctu autem ad Tiberim [suem plenam propriam prodigivam Terrae Matri Achivo ritu immolavit Imp(erator)] / Caesar Augustus precat[us est hoc modo] / Terra Mater uti tibi in ill[is libris scriptum est quarumque rerum ergo quodque melius siet p(opulo) R(omano) Quiritibus] / uti tibi sue plena propri[a sacrum fiat te quaeso precorque c]etera [uti supra] / matronae sellisternia h[abuerunt 3]runt / a(nte) d(iem) III Non(as) Iun(ias) in Palatio [Apollini et Dianae] sacrificium fecerunt Imp(erator) Caesar Augustus M(arcus) A[grippa libeis VIIII] / popanis VIIII pthoibus VII[II precat]ique sunt ita / Apollo uti tibi in illis libri[s sc]riptum est quarumque rerum ergo quodque melius siet p(opulo) R(omano) Quir[itibus] / uti tibi VIIII popanis et V[IIII] libis et VIIII pthoibus sacrum fiat te quaeso precorque cetera uti s[up]ra / Apollo uti te popanis dat[i]s bona prece precatus sum eiusdem rei ergo macte heis libis libandis esto / fito volens propitius / idem in pthoibus / eisdem verbis Dianam / sacrificioque perfecto puer(i) [X]XVII quibus denuntiatum erat patrimi et matrimi et puellae totidem / carmen cecinerunt eo[dem]que modo in Capitolio / carmen composuit Q(uintus) Hor[at]ius Flaccus / XVvir(i) adfuerunt Imp(erator) Ca[e]sar M(arcus) Agrippa Q(uintus) Lepidus Potitus Messalla C(aius) Stolo C(aius) Scaevola C(aius) Sosius / C(aius) Norbanus M(arcus) Cocceius M(arcus) Lollius C(aius) Sentius M(arcus) Strigo L(ucius) Arruntius C(aius) Asinius M(arcus) Marcellus D(ecimus) Laelius / Q(uintus) Tubero C(aius) Rebilus Me[ss]alla Messallinus / ludis scaenicis dimissis h(ora) [3] iuxta eum locum ubi sacrificium erat factum superioribus noctibus et / theatrum positum et sc[ae]na metae positae quadrigaeq(ue) sunt missae et desultores misit Potitus Messalla / edictumque propositum est in haec verba XVvir(i) s(acris) f(aciundis) dic(unt) / ludos quos honorarios dierum VII adiecimus ludis sollemnibus committimus Nonis Iun(iis) Latinos in theatro / ligneo quod est ad Tiberim h(ora) II Graecos thymelicos in theatro Pompei h(ora) III Graecos asti[cos i]n thea[tro quod est] / in circo Flaminio h(ora) I[III] / intermisso die qui fuit p[rid(ie) Non(as) Iun(ias) 3] / Nonis Iun(iis) ludi sunt com[missi quos honorarios dierum VII ludis sollemnibus adiecti sunt Latini in] / theatro ligneo Graeci thy[melici in theatro Pompei Graeci astici in theatro quod est in circo Flaminio] / a(nte) d(iem) III Eid(us) Iun(ias) edictum propo[situm est in haec verba XVvir(i) s(acris) f(aciundis) dic(unt)] / pr(idie) Eid(us) Iun(ias) venationem dabim[us 3] / pr(idie) Eid(us) (!) pompa praelata puer[3] / M(arcus) Agrippa quadrigas [misit 3] / haec omnia peracta sunt XV[vir(is) s(acris) f(aciundis) Imp(eratore) Caesare Augusto M(arco) Agrippa L(ucio) Censorino Q(uinto) Lepido Potito Messalla] / Cn(aeo) Pompeio C(aio) Stolone C(aio) S[caevola C(aio) Sosio C(aio) Norbano M(arco) Cocceio M(arco) Lollio C(aio) Sentio M(arco) Strigone L(ucius) Arruntio] / C(aio) Asinio Gallo M(arco) Mar[cello D(ecimo) Laelio Q(uinto) Tuberone C(aio) Rebilo Messalla Messallino]
  4. Apiano, Guerras civiles IV 46.
  5. Veleyo Patérculo, 2, 77, 3.
  6. Veleyo, 2, 85, 2; vgl. Dion Casio 50, 14, 1.
  7. Veleyo, 2, 86, 2.
  8. Séneca, controversiae VII praef. 7; vgl. Quintiliano. IX 2., 95.; Suetonio. rhet. 6.
  9. Plinio el Viejo. Naturalis Historia',' I 3. 5. 6.

Bibliografía[editar]

  • «Arruntius», en: Realencyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft. Stuttgart: 1895, vol. II-1, p. 1262.
  • Martha Hoffman Lewis, _The Official Priests of Rome under the Julio-Claudians. A Study of the Nobility from 44 B.C. to 68 A.D._, Rome 1955.
  • Gaius Stern, "Women Children and Senators on the Ara Pacis Augustae", University of California Berkeley dissertation 2006.


Predecesor:
Augusto y Aulo Terencio Varrón Murena
Cónsul del Imperio Romano
junto con Marco Claudio Marcelo Aesernino

22 a. C.
Sucesor:
Marco Lolio y Quinto Emilio Lépido